NEU Cymru

Ymgyrch Iechyd Meddwl a Lles

#mhwcymru


Y Broblem

Nododd cynigion i Gynhadledd Cymru ar yr argyfwng iechyd meddwl cynyddol yn sector addysg Cymru, bod materion ariannu, baich gwaith gormodol, profion, craffu ac atebolrwydd yn ffactorau arwyddocaol yn y nifer cynyddol o aelodau sy’n cael trafferth ymdopi ac yna yn datblygu problemau iechyd meddwl. 



Yr Arolwg

Ym mis Gorffennaf 2021, cynhaliodd NEU Cymru arolwg iechyd meddwl a lles o weithwyr y sector addysg ledled Cymru. Denodd yr arolwg dros 1600 o ymatebion gan weithwyr ar draws yr holl rolau swyddi mewn ysgolion, colegau, a phrifysgolion, a thynnodd sylw at gryfder teimladau gweithlu ein sector addysg. 



Canfyddiadau Allweddol

  • Mae baich gwaith gormodol yn parhau i fod yn brif achos straen yn y gweithle a materion iechyd meddwl;
  • Mae diffyg sylweddol o fesurau cymorth ar waith ar gyfer gweithwyr sy'n profi iechyd meddwl gwael;
  • Mae diwylliannau negyddol yn y gweithle sy'n ymwneud ag iechyd meddwl yn golygu mai dim ond canran fach o unigolion sy'n cael cymorth neu gefnogaeth ar gyfer problemau iechyd meddwl;

Yr Effaith

Mae absenoldebau oherwydd materion iechyd meddwl yn mynd i gael effaith anochel ar barhad addysgu mewn ysgolion ac yn y pen draw ar safonau.

Nid yw’r gweithwyr addysg proffesiynol hynny sy’n absennol oherwydd problemau iechyd meddwl eisiau bod i ffwrdd o’r gwaith. I lawer mae'n anodd iawn dychwelyd i'r rôl oherwydd

  • colli hyder;
  • ofn dial (o'r pwysau a achosodd iddynt fynd yn sâl yn y lle cyntaf);
  • pryder am les addysgol eu disgyblion, a'r
  • pryder o gael eu gadael ar ôl o ran mentrau ac arferion newydd.

Yn wir, i leiafrif sylweddol o unigolion, absenoldeb oherwydd salwch yw’r cam cyntaf hyd ddiwedd eu gyrfaoedd gan nad ydynt byth yn dychwelyd i addysg.

#mhwcymru


Pandemig Byd-eang Covid-19

Mae pandemig byd-eang Covid-19 wedi gwaethygu'r hyn a oedd eisoes yn broblem gynyddol o iechyd meddwl gwael ar draws y boblogaeth. Ers i’r pandemig daro ym mis Mawrth 2020, cynyddodd y ffactorau risg ar gyfer iechyd meddwl gwael (gan gynnwys - ansicrwydd ariannol, diweithdra, ofn), tra bod ffactorau amddiffynnol (fel - cysylltiad cymdeithasol, cyflogaeth ac ymgysylltiad addysgol, mynediad at ymarfer corff, trefn ddyddiol, a mynediad i wasanaethau iechyd) - wedi gostwng.



Rhyddid Gwybodaeth

Yn dilyn ceisiadau Rhyddid Gwybodaeth (FOI) diweddar i Awdurdodau Lleol yng Nghymru ynghylch absenoldeb salwch ymhlith gweithwyr addysg, collwyd cyfanswm o 144,900 o ddiwrnodau yn 2018-2019 oherwydd iechyd meddwl gwael. Beth mae hyn yn ei olygu mewn termau real yw bod athro’n cael ei orfodi i gymryd absenoldeb salwch oherwydd iechyd meddwl gwael sy’n gysylltiedig â straen bob 90 munud yng Nghymru.



Dull Gweithredu Ysgol Gyfan

Ym mis Mawrth 2021, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru fframwaith ar ymwreiddio dull ysgol gyfan o ymdrin ag iechyd meddwl a lles emosiynol. Bwriad y Fframwaith yw cefnogi lleoliadau addysg i adolygu eu tirwedd llesiant eu hunain ac i ddatblygu cynlluniau i fynd i’r afael â’u gwendidau ac adeiladu ar eu cryfderau. Ei bwriad yw cefnogi ac ategu’r Cwricwlwm i Gymru newydd ac yn arbennig y Maes Dysgu a Phrofiad Iechyd a Lles.


Yr Ateb

Mae mynd i'r afael â materion craidd ac achosion problemau iechyd meddwl yn hanfodol i frwydro yn erbyn yr argyfwng. Mae baich gwaith gormodol, diwylliant y gweithle, stigma, ac ymddygiad disgyblion yn feysydd allweddol y mae angen mynd i’r afael â nhw os ydym am atal llif y gweithwyr sy’n gadael y sector. 

#mhwcymru


Tîm Llesiant

Mae datblygu dull cyfannol a sefydliad cyfan o wella llesiant yn hollbwysig. Dylid sefydlu timau llesiant, sy’n cynrychioli’r holl staff a rhanddeiliaid, ym mhob lleoliad addysg ledled Cymru. Mae tîm prosiect WULF (Cronfa Ddysgu Undebau Cymru) NEU Cymru wrthi’n datblygu pecyn cymorth iechyd meddwl a lles (i’w lansio ym mis Medi 2022) i gefnogi’r timau llesiant yn eu hymdrechion i wella llesiant.



Lobïo

Bydd NEU Cymru yn lobïo Llywodraeth Cymru i ddeddfu ei bod yn ofynnol i Awdurdodau Lleol gynnal Asesiadau Risg Straen ym mhob gweithle addysg lle mae absenoldeb sylweddol oherwydd iechyd meddwl gwael. Yn ogystal, byddwn yn gofyn am gyflwyno siarter iechyd meddwl, cyllid ar gyfer hyfforddiant, a chyllid i greu a datblygu timau llesiant.


Sut Gallwch Chi Helpu

  • Siaradwch â rhieni, cydweithwyr, llywodraethwyr, arweinwyr, rheolwyr, a'ch undeb ynglŷn â chymryd rhan.
  • Ymunwch â, neu greu a chefnogi tîm llesiant y gweithle.
  • Rhoi iechyd meddwl a lles ar yr agenda ar gyfer pob cyfarfod.
  • Cysylltwch â thîm Cronfa Ddysgu Undebau Cymru – wulf@neu.org.uk – i gael gwybod sut y gallwn eich helpu gyda gwybodaeth, hyfforddiant, ac adnoddau. 
  • Cymerwch ran mewn gweithgareddau a thrafodaethau sy'n anelu at godi ymwybyddiaeth a gwella iechyd meddwl a lles yn eich ysgol.
  • Hoffwch a dilynwch NEU Cymru a phrosiect WULF NEU Cymru ar Facebook ac ar Twitter – rhannwch ein negeseuon. Bydd hyn yn helpu i godi ymwybyddiaeth o'r argyfwng ac yn annog pobl i gymryd rhan.

#mhwcymru

#cymrydrhan

Os gwnewch chi UN o'r canlynol - siarad ag UN person, rhannu UN neges cyfryngau cymdeithasol - byddwch yn helpu i godi ymwybyddiaeth o'r argyfwng a dangos eich cefnogaeth i wneud newidiadau a fydd yn cefnogi lles gweithwyr addysg a myfyrwyr / disgyblion.

E : mailto:cymru.wales@neu.org.uk

T : 029 2049 1818